Ne Yaptıklarını Görmelisin

Ne Yaptıklarını Görmelisin
8 Aralık 2018 tarihinde eklendi, 72 kez okundu.

Yönetim ve yaşam şekliyle otoriter, baskıcı ve muhafazakar bir ülke olan İran özellikle son yıllarda yapılan protestolarla dünya gündeminde yer almakta. Bu protestoların çoğu ise özgürleşmek isteyen kadınlar tarafından gerçekleştiriliyor. Örneğin; 2017’nin

Yönetim ve yaşam şekliyle otoriter, baskıcı ve muhafazakar bir ülke olan İran özellikle son yıllarda yapılan protestolarla dünya gündeminde yer almakta.

Bu protestoların çoğu ise özgürleşmek isteyen kadınlar tarafından gerçekleştiriliyor. Örneğin; 2017’nin sonlarında İran’ın hiç beklenmedik bir bölgesinde İslam’ın ve rejimin hakim olduğu Meshed şehrinde ayaklanmalar başlamış.

Ekonomik boyutlu olan bu ayaklanmada emekçiler en temel ihtiyaçlarının dahi karşılanamaz hale gelmesine ve bunun karşısında rejimin kemer sıkma politikalarına tepki göstermişler. Bu ekonomik temelli ayaklanmalar ise kısa sürede ülke geneline yayılmış ve çok sayıda kişi hak ve özgürlükleri için mücadele etmeye başlamışlardır.

Bu ayaklanmaların başında ise işçi, kadın ve öğrenciler bulunuyorlar. Hakları ve emekleri sömürülen bu grupların verdikleri mücadelenin rejim tarafından karşılığı ise tehdit, gözaltı, tutuklama, işkence ve daha fazlası olmuş.

Ekonomik temelli başlayan bu ayaklanmalar bir anda kadınların başrolde olduğu protestolara yerini bırakmış. Elbette durumun böyle olmasının arkasında çok sayıda neden yatıyor.

Rejim tarafından özgürlüklerini tamamen kaybeden İranlı kadınlar ülkelerinde çok sayıda kısıtlama, baskı ve şiddetle karşı karşıyalar. Örneğin; kadınlar baba izni olmadan evlenemiyor, koca izni olmadan da İran’dan çıkamıyorlar.

Boşanan kadınlar çocuklarının velayetlerini alamıyorlar. Eğer evlenmeden önce bir sözleşme yaptılarsa kadın çocuklarını alabiliyor.

Bunların dışında erkeklerin yasal olarak 4 kadınla evlenmesinde sorun yok. Ama kadın mahkemeye gidip kocası başka bir kadınla evlendiği için boşanmak istediğini söylerse kapılar yüzüne kapanıyor. Çünkü kocanın 4 kadına kadar evlenmesi kesinlikle bir boşanma sebebi değil.

Ayrıca kadınlar boşandıktan sonraki toplumsal baskılar ve hukuki engeller sebebiyle de boşanmayı çok tercih etmiyorlar. Kanunda yer almasa da boşanmış kadın toplumsal baskıdan ötürü mutlaka babasının evine dönmek zorunda ve çoğu zaman kadının gidecek bir evi dahi olmuyor.

Evlilik dışında kadınlar kamusal alandan da dışlanıyorlar. Futbol statları gibi erkeklerin spor yaptığı yerlere kadınların gitmesi yasak. Üniversitelerde bazı bölümleri seçemiyorlar ya da erkeklere oranla daha az kontenjan açtıkları için onlara yer kalmıyor.

Pasaport alabilmesi için bile babasının imzasına ihtiyaç duyuyor. Baba yoksa büyükbaba ve amcadan alınıyor ama hiçbir şekilde anne karışamıyor. Çocukların lise diploması bile babaya veriliyor, annenin bunları alması yasal değil.

İranlı kadınların çalışma yaşamındaysa kanuni olarak yasak yok. Ama maaş ve çalışma koşulları erkeklerin çok gerisinde. Kadınların eğitim görmesine dair de kanunda bir yasak yok ama yine kızların okumasına karşı toplumsal bir baskı bulunuyor.

Ayrıca ilkokul ve lise eğitimi İran’da kız-erkek ayrı şekilde veriliyor. Ancak üniversitede karma eğitime geçiliyor. Ama karma üniversitede bir erkekle yan yana, el ele gezmek yasak, bu disiplin soruşturması açılması anlamına geliyor.

Otobüslerde de kadınlar bir tarafta, erkekler başka bir tarafta seyehat ediyor yani otobüs ikiye ayrılmış durumda.Kanunda evlilik yaşı da 13 ama daha erkenden aile izni ile dini olarak evlendirmek yasal.

Toplumun bazı kesimlerinde buna dönük tepkiler de oluyor ama maalesef hiçbiri caydırıcı nitelikte değil. Tüm bunların dışında İranlı kadınlar giyim kuşamları konusunda da büyük baskı altınlar. Ne giyecekleri, makyaj yapıp yapmayacakları bile rejimin kontrolü altında. Kadınlar dışarıya örtünmeden çıkamıyorlar.

Eğer bir erkek yolda kadının giyimini açık, makyajını fazla bulursa ona şiddet uygulama hakkına sahip. Başörtüsünü çıkarttığı için şimdiye kadar çok sayıda kadın tutuklanıp çeşitli cezalar almışlar.


Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git